Η 7η Οκτωβρίου 2023 δεν ήταν η αρχή για την τελική νίκη - Ας θυμηθούμε με υπερηφάνεια την μεγαλειώδη επίθεση από Αίγυπτο και Συρία το ‘73 που σόκαρε το Ισραήλ. Ο Πόλεμος του Γιομ Κιπούρ (1973): «Δεν είναι απλή σύμπτωση ότι οι Αιγύπτιοι κομάντος που μεγάλωσαν με τα διδάγματα του αιγύπτιου εθνικιστή ηγέτη Γκαμάλ Αμπντέλ] Νάσερ είχαν μια αραβική μετάφραση του Mein Kampf στα στρατιωτικά σακίδια εκστρατείας τους»

γράφει ο Σταύρος Λιμποβίσης

Ο Πόλεμος του Γιομ Κιπούρ (1973)

To 1973 η Αίγυπτος και η Συρία έδρασαν συντονισμένα χτυπώντας μαζί το Ισραήλ κατά την διάρκεια της γιορτής του Γιομ Κιπούρ.

Η θέση της Ελλάδος τότε που βρισκόταν υπο την ηγεσία των Συνταγματαρχών οδήγησε πολλούς μεταγενέστερα να πιστέψουν πως η   ουδετερότητα της Ελλάδος και η μη εκτεταμένη χρήση των βάσεων ,αποτέλεσε το κομβικό σημείο ώστε έναν μήνα  μετά να επέλθει η πτώση του Παπαδόπουλου με το κίνημα της 25ης Νοεμβρίου.

Ας δούμε όμως κατά πόσο ισχύει αυτή η θέση που αναπαράγετε από υποστηρικτές του καθεστώτος και όχι μόνο.

Ο Ρον Έστες ,ο οποίος ήταν το νο2 της CIA στην Αθήνα αναφέρει πως δημιουργήθηκε ζήτημα σχετικά με τις άδειες των πτήσεων χωρίς να γίνεται πιο ξεκάθαρος στο εάν ξεπεράστηκε και με ποιον τρόπο.

Ο Υφυπουργός εξωτερικών των ΗΠΑ ,Τζο Σίσκο ανέφερε τα εξής:

''Στην αρχή της σύρραξης δημιουργήθηκε ζήτημα όταν το Ελληνικό υπουργείο εξωτερικών δέχθηκε πίεση από την Αίγυπτο με αποτέλεσμα να κηρύξει την ουδετερότητα της Ελλάδος. 

Λόγω αυτής της διακήρυξης και με δεδομένη την Ελληνική ευαισθησία για τις Ελληνικές κοινότητες στον Αραβικό κόσμο δεν οργανώσαμε πτήσεις των αεροσκαφών τύπου C 141  από τις Ελληνικές βάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο. 

Η χρήση θα απαιτούσε ειδικά άδεια από την Ελληνική κυβέρνηση. Προτιμήσαμε να μην πάρουμε το ρίσκο εκτός από την περίπτωση μιας συγκεκριμένης επιχείρησης που θεωρήσαμε οτι ήταν κρίσιμη.

Την ίδια περίοδο η Ελληνική κυβέρνηση επέτρεψε πτήσεις από και προς το αεροδρόμιο Αθηνών (στην Αμερικανική βάση στο Ελληνικό) και τη βάση της Σούδας για αεροπλάνα που δεν χρειάζονταν ειδική άδεια.

Ο Σίσκο ανέφερε επίσης πως κανένα Σοβιετικό αεροσκάφος δεν χρησιμοποίησε τον εναέριο χώρο της Ελλάδος για να μεταφέρει πολεμικούς εξοπλισμούς σε Κάιρο ή Δαμασκό.

Ανάλογη ήταν και η έκθεση της Υπηρεσιας σχεδιασμού του State Department.

Aναφέρει χαρακτηριστικά:  Η κυβέρνηση παρόλο την ελαφρώς φιλοαραβική της στάση κατά την διάρκεια του πολέμου βοήθησε  με μη δημόσιο τρόπο τις ΗΠΑ σε αρκετές περιπτώσεις. 

Η βάση της Σόυδας χρησιμοποιήθηκε πολύ περισσότερο από ότι επιτρεπόταν και αποδείχθηκε πολύτιμη για το Αμερικανικό Ναυτικό. Επιπλέον οι Έλληνες δεν μας έθεσαν κανέναν περιορισμό στην πρόσβαση του Έκτου στόλου στα Ελληνικά λιμάνια.

Ο πρέσβης Κωνσταντίνος Μηλιαρεσης είχε συντάξει έκθεση με τιτλο ''Aμερικανικαί αντιδράσεις έναντι στάσεως Ελλάδος κατα πρόσφατον κρίσιν Μέσης Ανατολής''. Ο Μηλιαρέσης αναφέρει την συνάντηση που είχε με το νο2 της Αμερικανικής πρεσβείας στην Ελλάδα τον Νοέμβριο του 1973 , Ρόμπερτ Μπράντιν. Ο πρεσβης δήλωσε πως η Αμερικανική κυβέρνηση δεν είχε το παραμικρό παράπονο από την στάση της Ελλάδος κατα την κρίση.

Τα μόνα αρνητικά δημοσιεύματα που υπήρχαν  ήταν από την Washington post τα οποία όμως αποδίδονταν στον αντιχουντικο δημοσιογράφο Δημητρακόπουλο.

Παρόμοια ήταν και η στάση που κράτησε ο Υπουργός Αμυνας των ΗΠΑ αναφερόμενος στην Ελλάδα.΄Η Ελλάς ήτο πράγματι συνεργάσιμος και δεν ετέθη  προς την Ελληνική κυβέρνηση άιτημα χρησιμοποιήσεων των αεροδρομίων της ''

Η συνολική στάση πάντως των Ευρωπαϊκών κρατών απογοήτευσε και εξόργισε τον Νίξον και τον Κίσινγκερ.

Ιδιαίτερα η έκθεση του Υφυπουργόυ Τζό Σίσκο καταλόγιζε μεγάλες ευθύνες στην Τουρκία για την στάση της κατά την διάρκεια της κρίσης.

Συγκεκριμένα ανφέρει πως ενώ η Τουρκία έδωσε κανονικά άδεια για την χρήση της βάσης του Ιντσιρλίκ  ωστόσο επέτρεψε και στους Σοβιετικούς να χρησιμοποιήσουν τον εναέριο χώρο τους για 30 πτήσεις πολιτικών αεροσκαφών τα οποία μετεφεραν ''τεχνικό εξοπλισμό'' . Ο Αμερικανός πρέσβης διαμαρτυρήθηκε για αυτή την κίνηση αλλά ο υπουργός εξωτερικών της Τουρκίας υποστήριξε πως μετέφεραν φάρμακα.

Ο Σίσκο έτσι  έχοντας μελετήσει τα δεδομένα ήταν αρνητικός στο να επιβληθεί στην Ελλάδα κάποια μέτρα εναντίον της Ελλάδος καθώς αυτό θα προκαλούσε αντιδράσεις. Άλλωστε όπως ο ίδιος επισημαίνει: Η ισορροπία έχει αλλάξει και τώρα παίρνουμε από την Ελλάδα πολύ περισσότερα  από ότι τους δίνουμε.

Ο Πόλεμος του Γιομ Κιπούρ, γνωστός και ως Δ’ Αραβοϊσραηλινός Πόλεμος ή Πόλεμος του Οκτωβρίου, ξέσπασε στις 6 Οκτωβρίου 1973, την ημέρα του Γιομ Κιπούρ.

Ένας συνασπισμός αραβικών κρατών υπό την ηγεσία της Αιγύπτου και της Συρίας επιτέθηκε αιφνιδιαστικά στο Ισραήλ, με στόχο την ανακατάληψη εδαφών που είχαν χαθεί στον Πόλεμο των Έξι Ημερών του 1967, όπως η χερσόνησος του Σινά και τα Υψώματα του Γκολάν.

Οι πρώτες ημέρες του πολέμου ήταν επιτυχείς για τις αραβικές δυνάμεις, με προώθηση στο Σινά και στα Υψώματα του Γκολάν.

Ωστόσο, το Ισραήλ κατάφερε να αναστρέψει την κατάσταση με στρατηγικές αντεπιθέσεις, υποστηριζόμενο από την άμεση αποστολή οπλικών συστημάτων από τις ΗΠΑ, ενώ η ΕΣΣΔ εφοδίασε τους Αιγύπτιους και τους Σύριους.

Ο πόλεμος διήρκεσε 19 ημέρες και τερματίστηκε με την εφαρμογή του Ψηφίσματος 338 του ΟΗΕ, οδηγώντας σε διαπραγματεύσεις στη Γενεύη.

Ο πόλεμος είχε σημαντικές πολιτικές και στρατιωτικές συνέπειες. Οδήγησε στη συμφωνία του Camp David και στη μερική εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ Αιγύπτου και Ισραήλ.

Στρατιωτικά, υπήρξαν πάνω από 2.600 νεκροί Ισραηλινοί στρατιώτες και περισσότεροι από 7.000 τραυματίες.

Ώρα 14:05. H στιβαρή φωνή του Αιγύπτιου  διοικητή του δεύτερου σώματος στρατού, μέραρχου Abu Ghasala, δίνει τη  διαταγή: “Έντραπ!” (Πυρ). Αμέσως 2.000 κανόνια άρχισαν να στέλνουν το  θανατηφόρο φορτίο τους εναντίον της ισραηλινής γραμμής άμυνας “Μπαρ-Λεβ”  με σκοπό να καταστραφούν τα οχυρωματικά έργα, οι πυροβολαρχίες, οι  περιοχές συγκέντρωσης των εφέδρων, καθώς και τα σημεία παρατήρησης και  έγκαιρης προειδοποίησης. Χαρακτηριστικό είναι ότι τα πρώτα 53″” της  επίθεσης, το αιγυπτιακό πυροβολικό έριξε στις ισραηλινές θέσεις 100.500  οβίδες κάθε διαμετρήματος!

Μετά το πέρας του μπαράζ που εξαπέλυσε  το πυροβολικό τα ηνία τα ανέλαβε το μηχανικό που έπρεπε σε χρόνο ρεκόρ  να μετακινήσει χιλιάδες τόνους άμμου, ώστε να δημιουργηθούν τα  κατάλληλα προγεφυρώματα για να μεταφερθεί ο κύριος όγκος του Αιγυπτιακού  Στρατού στην ανατολική όχθη, με ασφάλεια και, βέβαια, ταχύτητα. 

Το  αποτέλεσμα ήταν αξιοθαύμαστο, αφού οι άνδρες του μηχανικού κατάφεραν να  μετακινήσουν 640.000 τόνους άμμου, ανοίγοντας 77 διόδους για το πεζικό  και φτιάχνοντας ταυτόχρονα 10 μεγάλες πλωτές γέφυρες, κυρίως για τη  μεταφορά αρμάτων μάχης.

Συνολικά,  μέσα σε δέκα ώρες η Αίγυπτος κατάφερε να μεταφέρει στη Χερσόνησο του  Σινά πέντε μεραρχίες πεζικού, 800 άρματα μάχης και πλήθος  αντιαεροπορικών και αντιαρματικών όπλων πάνω σε οχήματα. H όλη αυτή  προσπάθεια ονομάστηκε το “μεγάλο πέρασμα”, κατέχοντας μια ξεχωριστή θέση  στη στρατιωτική ιστορία, όχι μόνο για τον όγκο των στρατευμάτων που  πέρασαν με πλωτά μέσα, αλλά κυρίως για την ταχύτητα με την οποία  κατασκευάστηκαν όλα αυτά τα προγεφυρώματα και οι δίοδοι από το σώμα  μηχανικού της Αιγύπτου.

Το πρώτο “κύμα” του πεζικού που πέρασε  απέναντι, αποτελούσε και την “έκπληξη” των Αιγυπτίων για τον Ισραηλινό  Στρατό. Καταδρομείς εξοπλισμένοι με φορητούς αντιαρματικούς πυραύλους  “Sagger”, αντιαρματικά RPG-7 και τους, επίσης, φορητούς αντιαεροπορικούς  πυραύλους SAM-7, είχαν διαταγές να μη χτυπήσουν την ισραηλινή γραμμή  άμυνας (αυτή ήταν η αποστολή του δεύτερου “κύματος”), αλλά αντίθετα να  εισχωρήσουν 20 μίλια στα μετόπισθεν και να καταστρέψουν το εκεί αρματικό  δυναμικό του Ισραήλ, καθώς και τις πυροβολαρχίες του, διατηρώντας έτσι  για 24 ώρες τις περιοχές που είχε καταλάβει κάτω από το βάρος  ενδεχόμενης επίθεσης είτε από άρματα είτε από αεροσκάφη του αντιπάλου.

Το  δεύτερο “κύμα” -που όπως προαναφέραμε- είχε σαν σκοπό τη διάσπαση της  ισραηλινής άμυνας, δεν συνάντησε μεγάλη αντίσταση, αφού το πυροβολικό  και τα αεροσκάφη με τις αλλεπάλληλες επιθέσεις τους, κατάφεραν να  καταστρέψουν το μεγαλύτερο μέρος των αμυντικών έργων της γραμμής  “Μπαρ-Λεβ”.

H πρώτη μεγάλη μάχη που έγινε μεταξύ των αντιπάλων στα μετόπισθεν της  ισραηλινής γραμμής άμυνας, είχε σαν αποτέλεσμα τα στρατεύματα του Ισραήλ  να υποστούν βαριά ήττα, αφήνοντας στο πεδίο της μάχης 1.000 νεκρούς και  200 κατεστραμμένα άρματα μάχης. O στρατηγός Μέντελερ βλέποντας το  μεγάλο κίνδυνο που αντιμετωπίζουν κυρίως τα άρματα μάχης του Ισραηλινού  Στρατού από τη δράση των Αιγυπτίων κομάντος, αποφασίζει να κινηθεί  εναντίον των θέσεων τους, με σκοπό να τους καταστρέψει.

Στο  σύγχρονο θέατρο επιχειρήσεων όμως, ο όγκος των στρατευμάτων δεν είναι  σίγουρο ότι εξασφαλίζει και την υπεροχή. Έτσι το απόγευμα της 7ης  Οκτωβρίου, μετά από σκληρή μάχη, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις βρέθηκαν  με 200 άρματα λιγότερα και το ηθικό τους “βαριά τραυματισμένο”. Οι  θετικές γι” αυτούς εξελίξεις, οδήγησαν τους Αιγύπτιους επιτελείς στην  απόφαση να προωθήσουν 40.000 άνδρες και 800 άρματα, οκτώ μίλια βαθύτερα  στην έρημο του Σινά.

Κάτω από αυτές τις συνθήκες οι Ισραηλινοί  στις 8 Οκτωβρίου επιχειρούν να διασπάσουν τις αιγυπτιακές θέσεις με μια  μεγάλης κλίμακας αντεπίθεση από τρεις διαφορετικούς τομείς. Από βορρά  υπό τη διοίκηση του στρατηγού Αντάν, από το Κέντρο υπό τη διοίκηση του  στρατηγού Σαρόν και από νότο υπό τη διοίκηση του στρατηγού Μέντελερ. 

Και  αυτή η επίθεση αναχαιτίστηκε από τα αιγυπτιακά στρατεύματα με ακόμη  μεγαλύτερες απώλειες για τον ισραηλινό στρατό.

Έτσι  μετά από 25 χρόνια ο Αιγυπτιακός Στρατός κατάφερε να δημιουργήσει ένα  μεγάλο ρήγμα στην ισραηλινή άμυνα, που όμως δεν εκμεταλλεύτηκε. Το  αιγυπτιακό επιτελείο, με μεγάλη καθυστέρηση, αποφασίζει την επίθεση των  δυνάμεών του εναντίον των Ισραηλινών από δύο κατευθύνσεις, ώστε να  δημιουργηθεί ένας ασφυκτικός κλοιός γύρω από τα στρατεύματα του  αντιπάλου επιφέροντας και την πλήρη εξουδετέρωσή τους. Για να επιτύχουν  το σκοπό αυτό, οι Αιγύπτιοι είχαν καταστρώσει δύο σχέδια. Το πρώτο, ήταν  αρκετά τολμηρό και ριψοκίνδυνο.

Εμπνευστής του ήταν ένας  πανέξυπνος και δυναμικός αλεξιπτωτιστής, ο υποστράτηγος Saad Shazi. Το  σχέδιο προέβλεπε την υπερκέραση του μετώπου στο Σινά με την αμφίβια  απόβαση δυνάμεων πίσω από τις ισραηλινές γραμμές, στις ακτές της  Μεσογείου. 

H σχεδίαση και οργάνωση του σχεδίου ήταν πολύ καλή, όμως αυτό  το εγχείρημα των Αιγυπτίων δεν εκτελέσθηκε ποτέ. H συγκέντρωση και  μεταφορά των απαραίτητων στρατευμάτων και υλικών δεν ολοκληρώθηκε ποτέ,  γιατί λίγα 24ωρα μετά, το μέτωπο είχε καταρρεύσει και ο Ισραηλινός  Στρατός είχε εισέλθει στο αιγυπτιακό έδαφος.

Το δεύτερο σχέδιο,  ήταν επίσης καθυστερημένο, αλλά και πρόχειρα καταστρωμένο. Οι Αιγύπτιοι  επιτελείς αναπτύσσουν 1.000 άρματα μάχης σ” ένα μέτωπο 90 μιλίων! Πολύ  γρήγορα τα άρματα βρέθηκαν μακριά από το πεζικό και κυρίως από την  αντιαεροπορική “ομπρέλα” που τους παρείχαν έως τότε οι πυραυλικές  συστοιχίες SAM. Έτσι τα αιγυπτιακά τεθωρακισμένα πέφτουν στην παγίδα των  Ισραηλινών. 

H αντίστροφη μέτρηση είχε αρχίσει… Το ημερολόγιο έγραφε 14 Οκτωβρίου, όταν τα αιγυπτιακά άρματα μάχης  συγκρούστηκαν με τα ισραηλινά, σε μια κλασική αρματομαχία που όμοιά της  είχε να δει η ιστορία από το 1945. Το τέλος αυτής της σύγκρουσης έδωσε,  για πρώτη φορά από την αρχή του πολέμου, το δικαίωμα στους Ισραηλινούς  να πανηγυρίσουν μια μεγάλη νίκη. Τετρακόσια εξήντα αιγυπτιακά άρματα  καταστράφηκαν, έναντι 40 των Ισραηλινών.

Είναι γνωστό πως,  “κερδίζοντας μια μάχη δεν κερδίζεις και τον πόλεμο”. Το ισραηλινό  επιτελείο το γνώριζε πολύ καλά αυτό και έτσι δεν επαναπαύθηκε. Αντίθετα,  πίστευε πως είχε φτάσει η στιγμή να εκδηλωθεί η κορυφαία στρατηγική  κίνηση που θα ήταν ικανή να ανατρέψει την έως τότε έκβαση του πολέμου.  

Σαν σύλληψη αλλά και σαν εφαρμογή το σχέδιο εγκυμονούσε πολλούς  κινδύνους, όμως η επιχείρηση έπρεπε πάση θυσία να πετύχει. Για αυτό  χρειαζόταν ένας διοικητής έξυπνος, πολυτάλαντος, μα προπαντός μαχητικός  και ικανός να ριψοκινδυνέψει τα πάντα για να πετύχει η αποστολή του. O  άνθρωπος που πληρούσε αυτές τις προϋποθέσεις ήταν μόνο ένας. O στρατηγός  Αριέλ Σαρόν.

Τη νύχτα της 15ης προς 16η Οκτωβρίου χρησιμοποιώντας  πλωτές γέφυρες, οι Ισραηλινοί περνούν μια αναγνωριστική ομάδα  αποτελούμενη από 7 άρματα και 36 αλεξιπτωτιστές, από την ανατολική στη  δυτική όχθη του καναλιού. Το επόμενο πρωινό άρχισε η διέλευση της 247ης  ταξιαρχίας, που είχε να επιτελέσει δύο στόχους.

O  πρώτος ήταν να δημιουργήσει ισχυρά προγεφυρώματα, ικανά να αντέξουν το  βάρος μιας μαζικής εχθρικής επίθεσης, και ο δεύτερος να εξουδετερώσει  κάθε εχθρική εστία αντίστασης πλησίον των υδάτινων οδών διέλευσης και  από τις δύο πλευρές του καναλιού. Ισραηλινοί αλεξιπτωτιστές της 247ης  κατάφεραν να διατηρήσουν ασφαλείς τις διόδους αυτές, δίνοντας μάχες σώμα  με σώμα απέναντι στους υπέρτερους αριθμητικά Αιγύπτιους, με φονικότερη  αυτή της περιοχής Chinese Farm.

Εν τω μεταξύ οι δυνάμεις των  στρατηγών Σαρόν και Αντάν στο διάστημα μεταξύ 16ης και 17ης Οκτωβρίου  κατάφεραν να διασπάσουν τις γραμμές άμυνας των Αιγυπτίων στο Σινά,  καταστρέφοντας εκατοντάδες άρματα του Αιγυπτιακού Στρατού αφήνοντας την  τελική εκκαθάριση της δυτικής όχθης στις ενισχύσεις που στάλθηκαν στο  στρατηγό Σαρόν και την πολεμική αεροπορία. Το τελικό χτύπημα δίνεται τη  νύχτα της 17ης Οκτωβρίου, όταν ισραηλινά στρατεύματα και άρματα μάχης  μεταφέρονται στο έδαφος της αφρικανικής Αιγύπτου.

Μετά την είσοδό  τους, οι ισραηλινές δυνάμεις διασπώνται προς δύο αντικειμενικούς  στόχους. Προς νότο, υπό τη διοίκηση των στρατηγών Αντάν και Μαγκέν, με  σκοπό να τεθεί εκτός μάχης η 3η στρατιά του Αιγυπτιακού Στρατού και προς  βορρά υπό τη διοίκηση του στρατηγού Σαρόν, με σκοπό να καταληφθούν οι  βάσεις διοίκησης, επικοινωνιών και ανεφοδιασμού των αιγυπτιακών ενόπλων  δυνάμεων στην Ισμαϊλία.

Οι  Αιγύπτιοι προσπάθησαν απελπισμένα να καταστρέψουν τις πλωτές γέφυρες  των Ισραηλινών στο κανάλι, στέλνοντας ισχυρές δυνάμεις προερχόμενες από  την 3η στρατιά. Ένα μικρό, όμως, απόσπασμα από τη μεραρχία του στρατηγού  Μάγκεν, με τη βοήθεια της αεροπορίας, κατάφερε να ανακόψει την επίθεση,  καταστρέφοντας 100 άρματα μαζί με τις τελευταίες ελπίδες των Αιγύπτιων  στρατηγών.

H πορεία των ισραηλινών δυνάμεων στην περιοχή ήταν  καταιγιστική και μόνο η επέμβαση του OHE (μετά από πιέσεις των δύο  -τότε- υπερδυνάμεων) για κατάπαυση του πυρός, έσωσε την 3η στρατιά από  πανωλεθρία και την Αίγυπτο από την πλήρη ταπείνωση της. 

Θα άξιζε να  αναφέρουμε ότι η Πολεμική Αεροπορία του Ισραήλ (Chel Ha”Avir), που τόσα  είχε προσφέρει στους προηγούμενους αραβοϊσραηλινούς πολέμους, είχε  αδρανοποιηθεί εντελώς στο μέτωπο με την Αίγυπτο. O λόγος γι” αυτήν της  την απουσία δεν ήταν άλλος από την ισχυρή αντιαεροπορική άμυνα που είχαν  αντιπαραθέσει οι Αιγύπτιοι, στηριζόμενοι κυρίως στους σοβιετικούς  πυραύλους εδάφους-αέρος SAM που ανάγκαζαν τα ισραηλινά F-4 να βρίσκονται  μακριά από τα πεδία των μαχών.

Μόνο όταν οι επίγειες δυνάμεις  κατάφεραν να εξουδετερώσουν αυτές τις πυραυλικές συστοιχίες, τις  τελευταίες μέρες του πολέμου, η Chel Ha”Avir προσέφερε τις πολύτιμες  υπηρεσίες της, έστω και για λίγο. 

H MAXH ΣΤΟ ΓΚΟΛΑΝ

Οι Σύριοι άρχισαν την επίθεσή τους στα υψώματα  του Γκολάν σε αξιοθαύμαστο συγχρονισμό με την αιγυπτιακή επίθεση στο  κανάλι του Σουέζ, αιφνιδιάζοντας τις ισραηλινές δυνάμεις προκαλύψεως. 

Οι  συριακές δυνάμεις που άρχισαν την επίθεση αποτελούνταν από 2  τεθωρακισμένες μεραρχίες με 600 άρματα μάχης και άλλες 2 μηχανοκίνητου  πεζικού με 30.000 άνδρες και άλλα 300 άρματα. Οι Ισραηλινοί στο μέτωπο  του Γκολάν είχαν 90 άρματα καλυμμένα σε οχυρωμένες θέσεις και περί τους  χίλιους πεζικάριους. H αναλογία ήταν συντριπτική υπέρ των Σύριων.

H  συριακή επίθεση αντί να βολιδοσκοπήσει την άμυνα του αντιπάλου και να  συγκεντρωθεί μετά στο πιο αδύνατο σημείο της με αιχμή του δόρατος τα  τεθωρακισμένα, εκδηλώθηκε σε όλο το μήκος του μετώπου με τα άρματα να  προελαύνουν το ένα δίπλα στο άλλο ανοίγοντας δρόμο ανάμεσα στα ισραηλινά  ναρκοπέδια και την αντιαρματική τάφρο κάτω από πυκνή κάλυψη  πυροβολικού, αφήνοντας την εξόντωση των απομονωμένων θυλάκων αντίστασης  στο πεζικό που ακολουθούσε με τεθωρακισμένα οχήματα BTR-60.

Οι  Σύριοι στόχευαν να καταλάβουν την εγκαταλειμμένη πόλη της Κουνέιτρα και  τη γέφυρα Μπνοτ Γιαακόβ στα νότια αυτής. Σε περίπτωση που συνέβαινε  αυτό, θα μπορούσαν να επιτεθούν στη Γαλιλαία και να κόψουν το Ισραήλ στα  δύο. 

H κατάσταση ήταν κρίσιμη για τους Ισραηλινούς γιατί στο Γκολάν δεν  είχαν την πολυτέλεια των μεγάλων εκτάσεων του μετώπου του Σινά. Από τη  γραμμή κατάπαυσης του πυρός του “67 έως τη Γαλιλαία, μεσολαβούσαν μόνο  30 χιλιόμετρα εδάφους χωρίς εμπόδια για την κίνηση των αρμάτων,  κατάλληλο για το σοβιετικό δόγμα επιθέσεως που είχαν υιοθετήσει οι  Σύριοι.

Οι ισραηλινές δυνάμεις που βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή  αντιστάθηκαν σκληρότατα. Τα λίγα ισραηλινά άρματα χρησιμοποιούμενα με  έξυπνο τρόπο από τους διοικητές τους και εκμεταλλευόμενα κάθε φυσική  κάλυψη του εδάφους χτυπούσαν, έφευγαν, και ξαναεπιτίθονταν στις συριακές  ομάδες αρμάτων προκαλώντας βαριές απώλειες και ανακόπτοντας την ορμή  της επίθεσης, ενώ οι ισραηλινές ενισχύσεις βρίσκονταν ήδη στο δρόμο.

Τα  διατρητικά βλήματα APDS από τα πυροβόλα των 105 mm των M-48 και  Σεντούριον αποδείχθηκαν ιδιαίτερα αποτελεσματικά. Επιπλέον η δυνατότητα  που είχαν τα Σεντούριον να βάλουν βλήματα HESH υψηλής εκρηκτικότητας, το  αποτέλεσμα της δράσης των οποίων ήταν να αποκαλούνται θραύσματα από τα  τοιχώματα του άρματος και να σαρώνουν το εσωτερικό του, αποτέλεσε ένα  ακόμη πλεονέκτημα του Ισραηλινού Στρατού, το οποίο ενισχύονταν από το  ότι τα T-54 και 55 μετέφεραν τα πυρομαχικά τους στον πυργίσκο που  μπορούσαν να αναφλεγούν ακόμη και από ένα εξοστρακισμένο βλήμα.

H  ανυπαρξία θυρίδων διαφυγής μείωνε δραματικά τις πιθανότητες διάσωσης  του πληρώματος σε περίπτωση καίριας προσβολής του άρματος, και το  γεγονός αυτό προκαλούσε ανασφάλεια στους άνδρες των αραβικών πληρωμάτων,  με αποτέλεσμα να εγκαταλείπουν με σχετική ευκολία τα άρματά τους, ακόμη  και αν δεν συνέτρεχε σοβαρός λόγος. 

Μεγάλο μέρος των απωλεσθέντων αραβικών αρμάτων είχαν εγκαταληφθεί από  τους άνδρες τους. Επίσης παρατηρήθηκε υπερβολική έλλειψη προφυλάξεως από  πλευράς Σύριων που πολλές φορές “προχωρούσαν σαν να έκαναν παρέλαση”  που γίνονταν έτσι εύκολος στόχος στους Ισραηλινούς που αντίθετα,  προσπαθούσαν να αιφνιδιάσουν, εκμεταλλευόμενοι κάθε είδους φυσική  κάλυψη, να διαφύγουν και να ξαναχτυπήσουν, διεξάγοντας κάτι που με  υπερβολή θα μπορούσαμε να ονομάσουμε “ανταρτοπόλεμος αρμάτων”.

Στο  ξημέρωμα της Κυριακής 7 Οκτωβρίου του 1973 έγινε μία από τις  μεγαλύτερες αρματομαχίες στην ιστορία, 1500 συριακά άρματα, με τις  ενισχύσεις που είχαν έλθει το βράδι, δοκίμασαν να διασπάσουν τις  ισραηλινές δυνάμεις και να κινηθούν προς την Κουνέιτρα καταλαμβάνοντας  τη γέφυρα Μπνοτ-Γιαακόβ και αποκόπτοντας έτσι τη μόνη γραμμή ισραηλινού  ανεφοδιασμού στο κεντρικό Γκολάν.

Τα  ισραηλινά άρματα καλυμμένα πίσω από χωμάτινους σωρούς σε θέσεις που  είχαν προετοιμάσει τη νύχτα οι μπουλντόζες του μηχανικού, προκάλεσαν  σοβαρότατες απώλειες στα προελαύνοντα τεθωρακισμένα, τα οποία ωστόσο  κατάφεραν να περάσουν την ισραηλινή άμυνα και να φθάσουν περί τα 8 χλμ.

Από  τη γέφυρα Μπνοτ-Γιαακόβ όπου αναχαιτίσθηκαν εκ νέου από τις ισραηλινές  ενισχύσεις. Αυτό ήταν και το οριακό σημείο της συριακής επίθεσης. 

Από  εδώ και πέρα θα άρχιζε να ισχύει αυτό που είχε πει ο Μοσέ Νταγιάν ότι  δηλαδή, η ίδια οδός που οδηγεί από τη Δαμασκό στο Τελ Αβίβ οδηγεί και  από το Τελ-Αβίβ στη Δαμασκό. 

Μια άλλη αιτία για την συριακή αποτυχία,  που θα μπορούσαμε να αναφέρουμε είναι η απειρία των Σύριων αρματιστών, απειρία που έγινε ακόμη πιο αισθητή στα άρτι παραληφθέντα άρματα T-62  που εμφανίσθηκαν επί σκηνής την δεύτερη ημέρα και ήταν ιδιαίτερα επίφοβα  στους Ισραηλινούς.

Σε ένα αιχμαλωτισμένο T-62 το οδόμετρο είχε  καταγράψει μόλις 40 χλμ., χαρακτηριστικό του πόσο εσπευσμένα μπήκαν στη  μάχη, ενώ άλλα δεν είχαν προλάβει να τα βάψουν και είχαν ακόμη το γκρίζο  χρώμα που έπαιρναν από το εργοστάσιο στη Σ. Ένωση. 

Έτσι δεν  εκμεταλλεύτηκαν τα πλεονεκτήματά τους, που ήταν το ισχυρότερο μέχρι τότε  πυροβόλο στη M. Ανατολή των 115 mm, το τηλέμετρο λέιζερ και τα  συστήματα νυκτερινού αγώνα που στερούνταν τα ισραηλινά άρματα.

H  Ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία καθόλη τη διάρκεια των μαχών προσέφερε  αξιοθαύμαστη αεροπορική υποστήριξη, υπέστη όμως σοβαρές απώλειες από το  υποτιμημένο α/α δίκτυο των πυραύλων SAM και των α/α πυροβόλων. Μέχρι το  βράδι του Σαββάτου καταρρίφθηκαν 34 αεροσκάφη, ενώ οι συνολικές απώλειες  στο μέτωπο του Γκολάν έφθασαν τα 80 από ένα σύνολο 115 καταρριφθέντων  αεροσκαφών.

Επίσης η Ισραηλινή Αεροπορία βομβάρδισε τη Δαμασκό  όπου σκοτώθηκαν ή τραυματίσθηκαν 100 πολίτες, σύμφωνα με τους Σύριους  και επλήγη μεταξύ άλλων και το σοβιετικό πολιτιστικό κέντρο.  Βομβαρδίστηκαν επίσης και άλλοι οικονομικοί και πολιτικοί στόχοι στις  πόλεις Χομς, Ταρτούς και Λατάκια. 

Στις δύο τελευταίες που είναι και τα  κύρια λιμάνια της Συρίας διεξήχθησαν και σκληρές ναυμαχίες στις οποίες  αφανίστηκε το σύνολο σχεδόν του συριακού στόλου, και βυθίστηκαν ρωσικά,  γιαπωνέζικα και ελληνικά φορτηγά πλοία. 

Οι Σύριοι βομβάρδισαν τις περιοχές των Δρούζων και εκτόξευσαν 2  πυραύλους “Φρογκ” εναντίον της πόλεως Μιέγκνταλ Χαεμέκτα στα δυτικά της  Γαλιλαίας και έναν ακόμη εναντίον του Κιμπούτζ Γκεβάτ. 

H ισραηλινή  αντεπίθεση άρχισε τη Δευτέρα 8 Ιουνίου και δεν έμοιαζε σε τίποτε με την  θυελλώδη εξόρμηση του “67. 

Οι ισραηλινές δυνάμεις προχωρούσαν τώρα με  ισχυρή κάλυψη πυροβολικού και αφού κατελάμβαναν μετά από σκληρό αγώνα  μία θέση, μετέφεραν τις πυροβολαρχίες και ξανάρχιζαν την επίθεση, ενώ η  αεροπορία τους δεν είχε καταφέρει να εξουδετερώσει την συριακή αεράμυνα  και να προσφέρει ανάλογες υπηρεσίες όπως πριν 7 χρόνια.

Την  ίδια μέρα που άρχιζε η ισραηλινή αντεπίθεση, έμπαιναν στη μάχη και οι  ιρακινές δυνάμεις, ενώ ήδη 1800 Μαροκινοί στρατιώτες μάχονταν στο πλευρό  των Σύριων. H έλλειψη όμως καλής συνεννοήσεως προξένησε καταστροφή  στους Ιρακινούς. Τα δύο σμήνη των ιρακινών MiG που πέταξαν στο μέτωπο  του Γκολάν δεν είχαν συντονίσει τα IFF τους και έτσι εθεωρήθηκαν  εχθρικοί στόχοι από το σύστημα της συριακής αεράμυνας που άνοιξε πυρ και  κατέρριψε 4 από αυτά.