Καμιά τιμή στον Κόκκινο Στρατό: Κάθε χρόνο, η Μόσχα «σείεται» από τις ερπύστριες των τανκς και τις ιαχές των στρατιωτών. Η 9η Μαΐου παρουσιάζεται ως ο θρίαμβος του πολιτισμού έναντι του σκότους. Όμως, πίσω από τη λάμψη των μεταλλίων και το κόκκινο των σημαιών, κρύβεται ένα άλλο κόκκινο: το πηγμένο αίμα που κάλυπτε τα υπόγεια των φυλακών της GPU και της NKVD. Ενώ η ιστορία των νικητών μιλά για τη σωτηρία των λαών, τα αρχεία και οι εκθέσεις πληροφοριών που συνοδεύουν την ανάρτηση αποκαλύπτουν τι άφησε πίσω του ο Κόκκινος Στρατός είτε ως υποχωρούντας είτε ως απελευθερωτής. Στο Λέμπεργκ και στο Ντομπρομίλ, οι «απελευθερωτές» δεν άφησαν πίσω τους ελευθερία, αλλά στοιβαγμένα πτώματα μέχρι την οροφή των υπογείων. Πώς μπορείς να μιλάς για «τιμή» όταν η υπογραφή σου είναι ο πυροβολισμός στον αυχένα (Kopf-Nackenschuss) και οι σταυρωμένοι έφηβοι στους φράχτες; Η παρέλαση τιμά έναν στρατό που, είχε ως πρώτο στόχο τη διανόηση. Φοιτητές, γιατροί, δάσκαλοι και νοσοκόμες –το μυαλό και η καρδιά κάθε έθνους– βρέθηκαν κατακρεουργημένοι στα «νεκροτομεία» της NKVD. Η 9η Μαΐου δεν είναι η επέτειος της ελευθερίας, αλλά η επέτειος της επικράτησης ενός συστήματος που θεωρούσε τη βαρβαρότητα «κρατική πολιτική». Στην Κόκκινη Πλατεία, τα παράσημα αστράφτουν. Όμως, για όποιον έχει διαβάσει τις μαρτυρίες για τα παιδιά που κρέμονταν με γάντζους στα ορφανοτροφεία του Λέμπεργκ ή για τις γυναίκες που βεβηλώθηκαν στα υπόγεια της Βιλέικα, αυτά τα μετάλλια δεν συμβολίζουν ηρωισμό. Συμβολίζουν την επιβράβευση ενός μηχανισμού που χρησιμοποίησε το αγκαθωτό σύρμα και τον βασανισμό ως μέσο επιβολής. Ας παρελαύνουν. Η αλήθεια δεν βρίσκεται στις στημένες κάμερες της Μόσχας, αλλά στις κρούστες αίματος των 20 εκατοστών που βρήκαν οι Γερμανοί στα ανακριτικά γραφεία της GPU.